Jeśli dane są ważne, nie formatuj dysku i nie klikaj „Zainicjuj”. Komputer nie widzi dysku zewnętrznego HDD lub SSD? Co sprawdzić bezpiecznie.
Gdy komputer nie widzi dysku zewnętrznego, przyczyna może leżeć w kablu, porcie, zasilaniu, systemie, obudowie albo w samym dysku. Dotyczy to talerzowego HDD w obudowie i przenośnego SSD. Na pierwszy rzut oka tego nie widać, a brak dysku w Eksploratorze czy Finderze nie znaczy, że dane przepadły.
Znajdź swój objaw w tabeli poniżej. Dalej jest lista tego, czego nie robić, i odpowiedź, czy dane da się odzyskać. Jeśli już wiesz, że potrzebujesz serwisu, zajrzyj na stronę o odzyskiwaniu danych z dysku twardego.
Co widzisz? Od tego zależy następny krok
Najpierw sprawdź, czy system w ogóle widzi dysk. W systemie Windows kliknij prawym przyciskiem myszy Start i wybierz Zarządzanie dyskami. Jeśli wyskoczy okno inicjowania dysku, wybierz Anuluj. Na Macu otwórz Narzędzie dyskowe i wybierz Widok, a potem Pokaż wszystkie urządzenia.
| Co widzisz | Co to może znaczyć | Co zrobić |
|---|---|---|
| Cisza: dioda się nie świeci, dysk nie pracuje | Dysk nie dostaje prądu albo nie startuje jego elektronika. Winny może być kabel, port, zasilacz albo płytka dysku lub obudowy. | Dysk stacjonarny: sprawdź zasilacz i wepnij go prosto do gniazdka w ścianie, nie do listwy. Dysk przenośny: inny kabel i inny port, prosto w komputerze. |
| Dioda świeci, ale dysku nie ma ani w Zarządzaniu dyskami, ani w Narzędziu dyskowym | Winny może być kabel, port, koncentrator USB, sterownik, płytka w obudowie albo sam dysk. | Przejdź przez kroki niżej. Bardzo ważne dane: od razu serwis. |
| Dysk jest w Zarządzaniu dyskami, ale nie ma go w Eksploratorze | Partycja nie ma litery dysku albo dysk ma stan Offline. | Nadaj literę: prawy przycisk na partycji, Zmień literę dysku i ścieżki, Dodaj. Przy stanie Offline wybierz Online. Pliki zostają na miejscu. |
| Partycja RAW, „Nieprzydzielone” albo Windows każe sformatować dysk, zanim go użyjesz | System nie rozpoznaje struktury danych na dysku. Według Seagate RAW i „Nieprzydzielone” to możliwy problem z formatowaniem. | Wybierz Anuluj, nie formatuj i nie twórz nowego woluminu. Formatowanie kasuje wszystkie dane, więc przy ważnych plikach oddaj dysk do diagnozy. |
| „Nie zainicjowany” albo „Nieznany” | Gdy dysku brakuje albo nie przechodzi inicjowania, Microsoft wskazuje psujący się dysk jako najczęstszy powód. Tak może też wyglądać dysk z hasłem ustawionym w programie producenta, dopóki nie wpiszesz hasła. Seagate pisze tak o One Touch with Hub. | Nie inicjuj dysku z danymi. Dysk z hasłem: wpisz je w programie producenta. Więcej o tym stanie piszemy we wpisie o dysku SSD. |
| Dysk raz jest, raz znika albo rozłącza się przy kopiowaniu | Port albo koncentrator daje za mało prądu, kabel się psuje albo psuje się dysk. Laptop z niskim poziomem baterii może ograniczać prąd dla urządzeń USB-C. | Podłącz laptop do zasilacza, a dysk prosto do komputera, bez koncentratora. Dalej znika: skopiuj tylko najważniejsze pliki albo od razu oddaj dysk do diagnozy. |
| Dysk piszczy | Według Seagate dysk zewnętrzny piszczy tylko wtedy, gdy ma problem, a powodem bywa za mało prądu. | Podłącz go bez koncentratora, w komputerze stacjonarnym do portu z tyłu obudowy. Kabel z dwiema wtyczkami USB wepnij obiema. Dalej piszczy: odłącz i oddaj do diagnozy. |
| Słychać stukanie, powtarzające się kliknięcia albo zgrzyt, także po upadku | Seagate pisze, że to prawdopodobnie usterka fizyczna, a zgrzyt może uszkadzać powierzchnię talerzy. | Odłącz dysk i nie podłączaj go ponownie. Szczegóły są we wpisie o stukającym dysku. |
| Mac: dysk jest w Narzędziu dyskowym, ale nie ma go w Finderze | Wolumin nie jest zamontowany albo Finder nie pokazuje dysków. Według Seagate wolumin, który się nie montuje, wskazuje na uszkodzenie systemu plików. | Zaznacz wolumin i kliknij Montuj, jeden raz. Nie montuje się, a to jedyna kopia ważnych danych: nie uruchamiaj Pierwszej pomocy, oddaj dysk do diagnozy. Sprawdź też ustawienia Findera: Pokazuj na biurku i Pasek boczny. |
| Dysk był podłączony do telewizora albo dekodera | Część telewizorów z nagrywaniem formatuje dysk: Samsung pyta o to po podłączeniu, Philips robi to przy konfiguracji nagrywania. Formatowanie kasuje wcześniejsze pliki, a nagrania odtworzy tylko ten telewizor. | Na komputerze nie formatuj dysku i nic na nim nie zapisuj. Jeśli telewizor skasował Twoje pliki, odłącz dysk i oddaj go do diagnozy. |
Czego nie robić, jeśli dane są ważne
- „Formatuj”, „Nowy wolumin prosty”, a na Macu „Wymaż”. Microsoft i Seagate ostrzegają, że formatowanie kasuje wszystkie dane, a Microsoft odradza oba kroki, gdy chcesz odzyskać pliki. Apple nazywa wymazanie formatowaniem.
- „Zainicjuj dysk”. Microsoft ostrzega, że inicjowanie usuwa wszystkie dane z dysku.
- Naprawa dysku z jedyną kopią danych. Pierwsza pomoc na Macu i CHKDSK w systemie Windows, także uruchamiany z okna, które proponuje przeskanowanie i naprawę dysku, naprawiają system plików na samym dysku. Apple radzi mieć przed tym aktualną kopię danych, a Seagate uruchamiać naprawę tylko wtedy, gdy masz inną kopię ważnych danych.
- Podłączanie dysku, z którego słychać stukanie, powtarzające się kliknięcia albo zgrzyt. Serwis odzyskiwania danych Seagate radzi wyłączyć taki dysk i nie włączać go ponownie.
- Podłączanie raz po raz. Dysku, który spadł albo znika, lepiej nie podłączać w kółko, nawet jeśli pracuje cicho. Tak radzą laboratoria odzysku danych. Ile prób ma sens, piszemy w krokach niżej.
- Rozkręcanie obudowy i podłączanie dysku bezpośrednio. Western Digital pisze, że część jego dysków zewnętrznych szyfruje dane w obudowie, a dysk z niej wyjęty może być nieczytelny w innej obudowie i w komputerze.
- Programy do odzysku na dysku, który znika albo hałasuje. Serwis odzyskiwania danych Seagate ostrzega, że przy usterce fizycznej program pracuje na uszkodzonym dysku i może pogłębić awarię. Program ma sens, gdy dysk jest stale widoczny i działa stabilnie, na przykład po skasowaniu plików. Odzyskane pliki zapisuj wtedy na innym dysku, tak radzi Microsoft.
Dane są ważne i nie wiesz, co dalej? Diagnoza i wycena są bezpłatne. Dysk przyjmiemy na Pradze-Południe w Warszawie albo odbierze go kurier DPD za 20 zł w jedną stronę. Zadzwoń pod 512 800 030 albo zamów kuriera. Szczegóły usługi są na stronie o odzyskiwaniu danych z dysku twardego.
Co możesz bezpiecznie sprawdzić sam
Rób to po kolei. Gdy dysk się pojawi, przerwij i od razu skopiuj najważniejsze pliki na inny nośnik. Przy stukaniu, powtarzających się kliknięciach albo zgrzycie pomiń te kroki i odłącz dysk. Dysk po upadku albo taki, który znika, podłącz najwyżej trzy razy: z innym kablem, do innego portu i w jednym innym komputerze. Nie pomogło: oddaj go do diagnozy. Jeśli na dysku są bardzo ważne dane bez kopii, od razu oddaj go do serwisu.
- Zarządzanie dyskami albo Narzędzie dyskowe. Porównaj to, co widzisz, z tabelą. W systemie Windows dyski przeskanujesz ponownie z menu Akcja, bez odłączania kabla. Nic nie formatuj i nie inicjuj. Jedyne, co możesz tam zrobić, to nadać literę partycji, która ma system plików, a nie RAW.
- Inny kabel, najlepiej ten z zestawu. Microsoft pisze, że kable często się psują, a Seagate i Samsung w instrukcjach swoich dysków przenośnych zalecają kabel z zestawu.
- Port prosto w komputerze. Bez koncentratora, w komputerze stacjonarnym port z tyłu obudowy. Microsoft pisze, że niektóre porty, zwłaszcza w koncentratorach, dają dyskom USB za mało prądu. Jeśli komputer ma tylko gniazda USB-C, użyj jednej prostej przejściówki, a przy problemie spróbuj innej. Laptop podłącz do zasilacza.
- Zasilacz dysku stacjonarnego. Seagate pisze, że dyski stacjonarne zwykle wymagają zasilacza. Sprawdź, czy dioda świeci, i wepnij zasilacz prosto do gniazdka w ścianie.
- Inny komputer, jedna próba. Microsoft radzi sprawdzić dysk w innym komputerze. Nie klikaj tam żadnych okien formatowania, inicjowania ani naprawy.
Jeśli dysk zadziała, najpierw skopiuj najważniejsze pliki, a potem wysuń dysk w systemie, zanim wyjmiesz kabel. Jeśli w innym komputerze też go nie widać, problem jest prawdopodobnie w dysku albo w obudowie. Microsoft przy bardzo ważnych plikach odsyła wtedy do laboratorium odzysku.
Mac widzi dysk sformatowany w Windows, ale nie zapisuje na nim plików? Apple pisze, że Mac może odczytać dysk w formacie NTFS, ale nie zapisze na nim plików. To nie jest awaria.
Obudowa, gniazdo USB i szyfrowanie
W obudowie dysku zewnętrznego jest zwykle dysk 2,5 albo 3,5 cala i płytka z gniazdem USB, która łączy go z komputerem. W części dysków przenośnych gniazdo USB jest na płytce samego dysku. Western Digital pisze tak o My Passport, w którym nie ma osobnej przejściówki SATA–USB. Przenośny SSD bywa jedną płytką z kontrolerem, pamięcią i gniazdem USB-C.
Zepsuć może się gniazdo, kabel, zasilacz dysku stacjonarnego albo płytka w obudowie. Wtedy sam dysk i dane mogą być w porządku, ale nie musi tak być.
Część dysków szyfruje dane w obudowie. Western Digital pisze, że w części jego dysków zewnętrznych, między innymi My Passport i My Book, szyfrowanie sprzętowe jest wbudowane i nie da się go zmienić, a ustawienie albo usunięcie hasła go nie włącza ani nie wyłącza. Jeśli ustawiłeś hasło, bez niego danych nie odczytasz. Gdy w takim dysku zawiedzie elektronika obudowy, szanse oceniamy po diagnostyce konkretnego dysku.
Automatyczne szyfrowanie urządzenia w Windows nie obejmuje dysków zewnętrznych. Jeśli ktoś włączył na dysku BitLocker To Go, na przykład na komputerze służbowym, do odczytu potrzebne jest hasło albo klucz odzyskiwania. Klucz bywa zapisany na koncie Microsoft albo wydrukowany, a Microsoft utraconego klucza nie odtworzy.
Uszkodzone albo urwane gniazdo USB-C w przenośnym SSD naprawiamy po to, żeby odczytać dane. Po odczycie danych nie polecamy dalej używać takiego dysku.
Czy dane da się odzyskać?
Sam brak wykrywania o tym nie przesądza. Jeśli winny jest sam kabel albo port, dane są na miejscu. Jeśli zepsuła się płytka w obudowie albo sam dysk, odpowiedź daje dopiero diagnoza. Przy dyskach, które szyfrują dane, możliwe są trzy sytuacje:
- Elektronika nie działa, ale da się ją ponownie uruchomić. Na przykład po naprawie zasilania albo gniazda. Wtedy może wrócić także możliwość odszyfrowania danych.
- Element, który przechowuje klucz, jest trwale uszkodzony. Szanse zależą od konstrukcji dysku i od tego, czy klucz da się odtworzyć.
- Jedyny klucz został bezpowrotnie zniszczony, a szyfrowanie jest poprawnie wdrożone. Wtedy odczyt samego nośnika nie daje czytelnych danych. Na tej zasadzie działa kasowanie kryptograficzne.
W części dysków uszkodzenie elektroniki i utrata klucza szyfrowania mogą trwale uniemożliwić odzyskanie danych. Szanse oceniamy po diagnostyce konkretnego nośnika.
Po formatowaniu, także przez telewizor, niczego na dysk nie zapisuj i nie używaj go dalej. Czy dane da się wtedy odzyskać, okaże się po diagnozie. W dyskach SSD po skasowaniu plików liczy się czas, o czym piszemy we wpisie o dysku SSD.
Co dzieje się z dyskiem w serwisie
- Bezpłatna diagnoza. Sprawdzamy, co się zepsuło, na osobnym sprzęcie, bez uruchamiania dysku w systemie. Używamy między innymi PC-3000.
- Wycena. Podajemy cenę, szanse i termin. Termin znamy dopiero po diagnozie, bo zależy od rodzaju awarii.
- Twoja decyzja. Pracę zaczynamy po akceptacji ceny.
- Odzysk i przekazanie danych. Dane dostajesz na swoim nośniku albo na nowym, płatnym osobno.
Za pracę płacisz tylko, gdy odzysk się uda. Kurier DPD kosztuje 20 zł w jedną stronę i jest płatny osobno, tak samo jak nowy nośnik. Pracujemy w strefie odciętej od internetu, a klauzulę poufności podpisujemy na życzenie. Dysk oddaj w całości: w obudowie, z kablem i zasilaczem, jeśli go ma.
Szczegóły są na stronach o odzyskiwaniu danych z dysku twardego i o odzyskiwaniu danych z dysku SSD, a pendrive’y i karty pamięci mają osobną stronę. Odbiór zamówisz przez formularz kuriera, a pytanie zadasz przez stronę kontaktu. Ogólne objawy uszkodzenia nośnika opisujemy w osobnym wpisie.
Źródła
- Microsoft, Troubleshoot Disk Management (dysk zewnętrzny, zasilanie z portów i koncentratorów, kable, RAW, brak litery, inny komputer), Initialize New Disks (inicjowanie usuwa dane) i Change a Drive Letter.
- Microsoft, Fix USB-C problems in Windows (niski poziom baterii ogranicza zasilanie urządzeń USB-C) i chkdsk (naprawa błędów na dysku).
- Microsoft, Windows File Recovery (odzyskane pliki na innym dysku).
- Microsoft, BitLocker (BitLocker To Go, szyfrowanie urządzenia nie obejmuje dysków zewnętrznych) i Find your BitLocker recovery key.
- Apple, How to repair a Mac storage device with Disk Utility (pokazywanie wszystkich urządzeń, kopia przed Pierwszą pomocą, wymazanie jako formatowanie), Mount a volume, Finder settings i If your Mac can't save files to an external drive (NTFS).
- Seagate, USB External Troubleshooter (zasilacz dysku stacjonarnego, RAW, montowanie i naprawa na Macu), What should I do for a noisy disk drive (piszczenie, port z tyłu, dwie wtyczki), Identifying Hard Drive Sounds i Expansion Portable FAQ (oryginalny kabel).
- Seagate Recovery Services, When Data Loss Occurs (dysk z nietypowym dźwiękiem, programy do odzysku przy usterce fizycznej).
- Western Digital, WD External Drive Hardware Encryption Compatibility Matrix (szyfrowanie w obudowie, dysk wyjęty z obudowy, płytka z samym gniazdem USB).
- Samsung, Portable SSD T7 User Manual (kabel z zestawu, skanowanie i naprawa dysku, wysuwanie dysku), Set up and Record Live TV (formatowanie dysku do nagrywania) i Can TV programs recorded using the TV's PVR function be played on the computer? (nagrania tylko na tym telewizorze); Philips, How to record a programme on a hard disk.
- NIST, Cryptographic erase (zniszczenie klucza a odczyt danych).
Pytania o dysk zewnętrzny, którego komputer nie widzi
Dlaczego komputer nie widzi dysku zewnętrznego?
Przyczyną może być kabel, port, za mało prądu z portu albo koncentratora, brak litery dysku, uszkodzona struktura danych, płytka w obudowie albo sam dysk. Gdy dysku brakuje albo nie przechodzi inicjowania, Microsoft wskazuje psujący się dysk jako najczęstszy powód. Zacznij od Zarządzania dyskami, innego kabla i portu prosto w komputerze, a przy ważnych danych nie formatuj dysku i nie klikaj „Zainicjuj dysk”.
Czy formatowanie dysku zewnętrznego usuwa dane?
Microsoft i Seagate ostrzegają, że formatowanie kasuje wszystkie dane z dysku. Jeśli już to zrobiłeś, niczego na nim nie zapisuj, nie twórz nowych woluminów i odłącz go. Czy dane da się wtedy odzyskać, pokaże dopiero diagnoza.
Czy mogę wyjąć dysk z obudowy i podłączyć go bezpośrednio?
Lepiej nie. Western Digital pisze, że część jego dysków zewnętrznych szyfruje dane w obudowie, a dysk z niej wyjęty może być nieczytelny w innej obudowie i w komputerze. W My Passport gniazdo USB jest na płytce samego dysku, więc dysku nie da się podłączyć bezpośrednio przez SATA. Oddaj dysk w całości: w obudowie, z kablem i zasilaczem, jeśli go ma.
Dysk zewnętrzny nie działa po upadku. Czy dane da się odzyskać?
Sam upadek o tym nie przesądza. Jeśli po upadku słychać stukanie, powtarzające się kliknięcia albo zgrzyt, odłącz dysk i nie podłączaj go ponownie. Seagate pisze, że takie dźwięki oznaczają prawdopodobnie usterkę fizyczną, a zgrzyt może uszkadzać talerze. Cichy dysk po upadku podłącz najwyżej trzy razy: z innym kablem, do innego portu i w jednym innym komputerze. Jeśli na dysku są bardzo ważne dane bez kopii, od razu oddaj go do serwisu. Czy dane da się odczytać, pokaże diagnoza.
